Page 59 - Toksoplazmoz Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu

Toksoplazmoz Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu

Resim 10. Konjenital toksoplazmozlu hastanın sağ (sol ve ortadaki resim) ve sol fundus fotoğrafları (sağ resim) izlenmekte. En soldaki resimde
makula ile optik disk arasında aktif lezyonun tedavi sonunda (orta resim) skarla iyileştiği izlenmekte. (Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi, Göz
Hastalıkları Anabilim Dalı arşivinden alınmıştır.)

bilir. Diğer lezyonlar reaktivasyon nedeniyle enflamasyon ve den göz içi enflamasyon gelişebilir. Bu hastalarda daha sonra
eşlik eden görme bulanıklığı oluşana kadar fark edilmeyebilir. enflamasyonun T. gondii’ye ikincil olduğunu destekleyecek
Bazı lezyonlar ise presbiyopi yaşında ilk kez göz doktoruna gi- retinokoroidal skarlar gelişebilir.
dip de oftalmoskopik muayene yapılana kadar fark edilmeden immün sistemi BAsKılAnmış KişilerDe oKüler
kalabilir.
toKsoplAzmoz
reKürren oKüler toKsoplAzmoz
Konağın immün sistemi toksoplazmozun seyrinde önemli bir
Bu olgularda parazitin kaynağı daha önce edinilmiş bir enfek- rol oynar. İmmün sistemi baskılanmış hastalarda pnömoni, mi-
siyon olabilir, parazit retina dokusuna ulaşarak doku kisti oluş- yokardit ve ensefalit gibi hayatı tehdit edici komplikasyonlar
turmuştur ya da konjenital kaynaklı olabilir, parazit plasenta ve görmeyi tehdit eden ciddi atipik nekrotizan retinokoroidit
yoluyla anneden geçmiştir ve intrauterin veya postnatal olarak gelişir.
klinik hastalık oluşturmamıştır.
Oküler toksoplazmoz, malignite nedeniyle veya organ
Rekürren hastalıkta başlatıcı olay için en çok kabul edilen açık- transplantasyonu sonrası kemoterapi ve/veya radyoterapi alan
lama kist rüptürüdür. Bununla birlikte, otoimmünite ve hiper- kişilerde (iyatrojenik olarak immün sistemi baskılanmış kişiler-
sensitivite reaksiyonu gibi diğer teoriler de öne sürülmüştür. de) nadiren görülmekle birlikte AIDS olan hastalarda sık görü-
lür. Toksoplazmoz, AIDS’li hastalarda CMV ve herpes virüsten
Lezyonların reaktivasyonu daha önceden var olan skarın bitişi- (Tip I ve Tip II) sonra üçüncü en sık göz içi enfeksiyonudur. İleri
ğinde meydana gelir ve satellit lezyonlar olarak adlandırılır (Re- yaşlarda da muhtemelen azalan hücresel immünite nedeniyle
sim 1,2). Tipik lezyon önceden var olan retinokoroidal skarın atipik toksoplazmoz olguları daha sık bildirilmektedir.
kenarında yerleşmiş, üzerinde vitreus bulanıklığı bulunan sarı
bir lezyondur. Skarların pigmentasyonu lezyonun yaşına bağlı İmmün sistemi baskılanmış olguların çoğunluğunda oküler
olarak değişir, daha pigmente lezyon daha eskidir. Nükslerin toksoplazmozun edinsel olarak meydana geldiği düşünül-
ne zaman olacağı tahmin edilemez, orijinal lezyon geriledikten mektedir. Çünkü bu hastalarda oküler ve serebral hastalık
yıllar sonra meydana gelebilir. oranı yüksektir. Ayrıca çoğu hastanın serumunda yüksek tok-
soplazma IgM antikoru gösterilmiştir. Bununla birlikte, bazı
Hastalık olguların %40’ında iki taraflıdır. Ancak immünitesi ye- hastalarda retina dokusu içinde sessiz kalmış ve immün sistem
terli kişilerde hemen hemen hiçbir zaman iki gözde aynı anda baskılandıktan sonra reaktive olmuş bir konjenital enfeksiyon
aktivasyon olmaz. Diğer gözde tipik skar varlığı tanı için yar- sorumlu olabilir.
dımcı olabilir.
İmmün sistemi baskılanmış kişilerde retina lezyonları iki taraflı,
primer oKüler toKsoplAzmoz
çok odaklı ve ilerleyicidir. Tam kalınlıkta retina nekrozu sonucu
Primer oküler toksoplazmozda, olguların yarısından fazlasın- retina yırtıkları ve dekolman meydana gelebilir. İmmün sistem
da tek gözde arka kutupta bir nekrotizan retinit odağı vardır. baskılanmış olduğu için enflamatuvar reaksiyonun baskılan-
Komşuluğunda eski koryoretinit skarı olmaması ile rekürren ması ve skar gelişimi zordur. Sitomegalovirus retiniti ile karış-
toksoplazmozdan ayırt edilir (Resim 3,6). tırılabilir fakat ön kamara ve vitreusta belirgin enflamatuvar
reaksiyon olması toksoplazmoz olasılığı hakkında uyarıcı ol-
Nadiren edinsel toksoplazmozlu olgularda nekrotizan retino-
koroidit olmaksızın retinal vaskülit, vitrit ve ön üveitle seyre- malıdır. Toksoplazmozun diğer retina enfeksiyonları ile birlikte
aynı gözde görülebileceği de unutulmamalıdır.

50