Page 64 - Toksoplazmoz Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu

Toksoplazmoz Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu BÖLÜM 10

SOLİD ORGAN TRANSPLANTASYONUNDA

TOKSOPLAZMOZ

Giriş yaygın enfeksiyon olarak da kendini gösterebilir. Hastalık na-
kilden sonra herhangi bir zamanda ortaya çıkabilir ve bu süre
-Organ nakli hastaları arasında hastalık, nakledilen organdan nakil sonrası ortalama iki aydır. Nakil sonrası ilk ayda %10’a
yeni edinilen enfeksiyondan veya hematopoietik hücre nakli kadar yeniden aktivasyon görülebilir (5). Nadir olmakla birlik-
ortamında gizli enfeksiyonun yeniden aktivasyonundan kay- te, toksoplazmoz karaciğer, böbrek ve akciğer nakli yoluyla da
naklanabilir.
bulaşmaktadır. Organ yoluyla bulaşan hastalık, alıcıdaki latent
-Biyolojik ajanların artmış kullanımı da reaktivasyona neden enfeksiyonun yeniden aktivasyonu nedeniyle genellikle daha
olabilir. şiddetlidir. Lenfosit fonksiyonlarını bozan biyolojik ajanla in-
düksiyon tedavisinin, hastalığın reaktivasyon riskini arttırdığı
-İmmün yetmezliği olan hastalar ensefalopati, nöbetler, pnö-
moni ve ateşle başvurur. görülmektedir (6). Genel olarak, seropozitif kalp transplantları-
nın seronegatif alıcıları en az altı hafta ile altı ay arasında profi-
-Tanı, pozitif PZR veya histopatolojiye dayanır. laksi alırlar (7). Aslında birçok merkezde ömür boyu profilaksi
tercih edilmektedir. Retrospektif bir çalışma, kalp nakli alıcıla-
-Kalp ve akciğer nakli toksoplazmoz açısından en riskli gruptur.
rında haftada üç kez bir çift güçlü tablet dozunda TMP-SMX’in
T. gondii bağışıklığı baskılanmış kişilerde ciddi fırsatçı enfek- hem Pneumocystis hem de toksoplazmanın önlenmesi için ye-
siyonlara neden olabilir, ancak tanı genellikle gecikir. Hema- terli olduğunu göstermektedir (8). Diğer merkezlerde yapılan
topoietik kök hücre nakli alıcıda nakil öncesi serolojik kontrol çalışmalarda yüksek riskli (donör toksoplazma seropozitif ve
gerektirir; solid organ naklinde ise verici ve alıcıda nakil öncesi alıcı seronegatif) gruplarda daha düşük doz rejimleri kullanıl-
serolojik kontrol gerektirir. Solid organ nakli yapılan hastalarda, mış veya TMP-SMX’e primetamin eklenmiştir (9,10). Düşük doz
en yaygın olarak, seropozitif donörün (D+) allogrefti bir serone- rejimleri, özellikle endemik bölgelerden (Fransa, Karayip Adala-
gatif alıcıya (R-) verildiğinde, nakledilen organ yoluyla T. gondii rı) seronegatif kalp nakli alıcılarında bu tür kombinasyonlarda
enfeksiyonunun bulaşmasının bir sonucu olarak toksoplazmoz daha az etkili koruma sağlar. Seropozitif donörlerden kalp nakli
gelişecektir ve bir D+/R− uyuşmazlığı ile sonuçlanacaktır (1). seropozitif alıcılarında hastalık riski belirsizdir, ancak günlük en
Transplant alıcılarında toksoplazmoz, donör kaynaklı enfek- az bir tek çift doz TMP-SMX (fort tablet) ile ömür boyu profilaksi
siyonun bir belirtisi, alıcıda gizli bir enfeksiyonun yeniden ak- faydalı olabilir. Alternatif rejimlerin çoğu (sülfadiazin, dapson,
tivasyonu veya nadiren birincil akut enfeksiyon olabilir. Hem atovakuon, primetamin veya primakin ile kombinasyon halinde
solid organ nakli hem de hematopoietik kök hücre nakli alıcı- klindamisin) yüksek riskli transplant popülasyonlarında iyi çalı-
ları, pnömonit, meningoensefalit, koryoretinit, miyokardit veya şılmamıştır. Atovakuon ve dapson tek başına Pneumocystis ve
çoklu organ tutulumu ile birlikte yayılmış toksoplazmoz enfek- toksoplazmanın önlenmesinde etkili olmuştur. Günde 50 mg’lık
siyonuna bağlı ciddi hastalığa duyarlıdır (2). Donör kaynaklı dapson dozları ile breakthrough enfeksiyonlar gözlenmiştir ve
enfeksiyon, seronegatif alıcılara seropozitif donör organları 100 mg’lık dozlar tercih edilebilir; glukoz-6-fosfat dehidrojenaz
nakledildiğinde ortaya çıkabilir ve tipik olarak transplantasyo- eksikliği için test gereklidir (4). Klindamisin-primetamin rejimi,
nu takip eden ilk üç ay içinde ortaya çıkar (3). Toksoplazmoz, TMP-SMX’e karşı toleranssız olanlar için bir alternatif olarak da
transplantasyon sonrası nadir görülen ancak oldukça mor- başarıyla kullanılmıştır.
bid bir enfeksiyondur. Kistleri göz önüne alındığında T. gondii Hasta bir solid organ nakli alıcısıysa, seropozitif verici (D+) veya
yaygın olarak kas dokularında (beyin ve fagositik hücrelerin seropozitif alıcı (R+) olarak sınıflandırılmışsa, nakil sırasında
yanı sıra) bulunurlar, toksoplazmoz için en büyük risk kardiyak TMP-SMX’i başlatılmalıdır.
transplantasyondan sonra ortaya çıkar. Semptomatik reaktivas-
yon hastalığı için en yüksek risk grubu, seropozitif donörlerden Toksoplazmoz, donörün serolojik durumundan bağımsız ola-
kalp nakli yapılan seronegatif alıcılardır. Profilaksi yokluğun- rak, alıcıda önceden edinilmiş bir enfeksiyonun yeniden ak-
da bu gruptaki risk yaklaşık %50 ila %75’tir (4). Toksoplazma tivasyonunun sonucu da olabilir. Ateş, transplant alıcılarında
enfeksiyonu sadece miyokardit veya kardiyomiyopati olarak genellikle ilk belirtidir bunu beyin ve akciğerlere ait belirtiler
değil, aynı zamanda beyin apsesi, pnömonit, ampiyem veya takip eder. Bir popülasyonda toksoplazma antikorlarının genel
prevalansının bilinmesi, D+/R− T. gondii uyumsuzluklarının yüz-