Page 71 - EKMUD Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024

Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024

3.10. HUman PaPilloma virüS (HPv) aşıSı
3.10.1. Giriş
İnsanların %85’i hayatlarının bir döneminde HPV ile enfekte olmaktadır. HPV insan-
da genital siğil, prekanseröz genital lezyonlar, servikal, vaginal, vulvar, anal kanserler,
baş boyun kanserleri ve rekürren respiratuvar papillomatozise, penil kanserler ve serviks
kanserine yol açmaktadır (Şekil 3). Her yıl dünya çapında erkek ve kadınlarda yeni tanı
HPV ile ilişkili yaklaşık 690 bin kanser olgusu görülmektedir. HPV enfeksiyonunun dünya
çapındaki tüm yeni kanser vakalarının %4.5’inden sorumlu olduğu tahmin edilmektedir.
HPV’nin 200’den fazla serotipi bulunmaktadır. Kanserlere ve siğillere neden olan
yüksek riskli serotipler 16, 18, 31, 33, 35, 39, 45, 51, 52, 56, 58, 59 iken düşük riskli
serotipler 6, 11, 40, 42, 43, 44, 54, 61, 70, 72, 81, 89’dur. Tüm serviks kanserlerinin
%70,7’sinden tip 16 ve 18 sorumludur. Ülkemizde serviks kanserinden sorumlu olan
serotip dağılımı Şekil 4’te görülmektedir.
HPV aşıları HPV’nin neden olduğu genital siğil, prekanseröz genital lezyonlar, anal
kanserler, baş boyun kanserleri, penil kanserler ve serviks kanserini önlemeye yönelik
olarak geliştirilen aşılardır.
Serviks kanserine en sık yol açan HPV serotiplerine karşı koruyucu etki sağlayan bu
aşıların, serviks kanserini %70-80, genital siğilleri %90 oranında engellediği göste-
rilmiştir. HPV 16 ve 18’in meydana getirdiği servikal kanserlerin önlenmesinde %100
etkili bulunmuşlardır. Dokuz-14 yaş arası kız çocuklarına yapılan HPV aşılaması serviks
kanserinin önlenmesinde en maliyet/etkin halk sağlığı korunma önlemidir.
3.10.2. içeriği
HPV aşıları rekombinasyon tekniği ile elde edilmiş virüs benzeri parçalar içerirler.
Piyasaya üç tip HPV aşısı sürülmüştür. Bivalan aşı HPV 16 ve 18’e; kuadrivalan aşı
HPV 6,11,16 ve 18’e; dokuz valanlı aşı 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 ve 58’e karşı
koruyucudur.
3.10.3. endikasyonları ve Uygulama şekli
HPV aşıları, yüksek grade serviks intraepitelyal neoplazileri (CIN), serviks kanseri,
yüksek grade vulvar intraepitelyal neoplaziler (VIN) ve genital siğillerin önlenmesinde
endikedir. Bununla birlikte lezyon oluşan hastalarda lezyonların gerilemesine ve rekür-
renslerin oluşmasına engel olduğuna dair yayınlar mevcuttur. Dört ve dokuz valanlı
aşı hem erkek hem kadınlar için iki valanlı aşı ise sadece kadınlar için önerilmektedir.
Dünya Sağlık Örgütü’nün güncel önerilerine göre HPV aşıları öncelikle 9-14 yaş
arası çocuklara uygulanmalıdır. Seksüel aktivite başlamadan HPV aşı şemasının tamam-
lanması etkinliği açısından önemlidir. Bununla birlikte HPV aşısı için üst yaş sınırı bulun-
mamaktadır. HPV ile enfekte olmayan seksüel aktif kişiler aşıdan tam yarar görürler.
Bununla birlikte seksüel aktivitesi olan kişilerin de aşılanması önerilmektedir. Aşı farklı
HPV tiplerine karşı bağışıklık sağlayabileceğinden genital siğilleri, anormal smear testi ya
da HPV DNA testi pozitif olan kişilere de aşı uygulanması tavsiye edilmektedir.

50 HPV aşıları ile tip 16 ve 18 nedeniyle oluşan servikal kanserler %100 engellen-
mektedir. Bu yüzden özellikle kız çocuklarının ve kadınların aşılanmaları önemlidir.