Page 119 - EKMUD Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024

Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024

4.6. kronik Hastalıklarda aşılama
4.6.1. Giriş
Belirli kronik hastalıkların varlığında, özellikle kronik obstrüktif akciğer hastalığı
(KOAH), kalp hastalıkları ve diyabetes mellitus (DM) başta olmak üzere kronik karaci-
ğer hastalığı ve kronik böbrek hastalığında enfeksiyon riski artar. Bunların önemli bir
bölümünü aşıyla önlenebilir influenza ve pnömokok enfeksiyonları oluşturur. Diğer
risk gruplarında olduğu gibi sadece enfeksiyonların görülme sıklığı değil enfeksiyo-
nun ciddiyeti, morbidite ve mortalitesi de artmaktadır.
Konjestif kalp hastalığı (KKH), kardiyovasküler hastalık (KVH) ve kalp kapak has-
talıkları dahil olmak üzere kronik kalp hastalığı olanlar toplum kökenli pnömoni açı-
sından 3.3 kat, invaziv pnömokokkal hastalık açısından 9.9 kat artmış riske sahiptir.
Pnömoni veya sepsis nedeniyle hastaneye yatırılan erişkinlerde de enfeksiyondan son-
raki ilk bir yıl içerisinde KVH riski altı kat artmaktadır. Özellikle enfeksiyonun ilk üç
gününde, akut miyokard infarktüsü ve inme geçirme riski dört kattan daha fazladır.
KOAH ve diğer kronik solunum yolu hastalıkları olan hastalar da viral ve bakte-
riyel akciğer enfeksiyonlarına karşı özellikle savunmasızdır. KOAH alevlenmelerinde
enfeksiyon sıklıkla mevcuttur ve bu enfeksiyonların %48.4’ü viral, %54.7’si bakteri-
yel etkenlere bağlı olmaktadır. Bu enfeksiyonlar, alevlenmelerin, hastaneye yatışların,
hastalığın ilerlemesinin ve mortalitenin başlıca nedenleridir.
Diyabet hastalarında hiperglisemi nedeni ile lökositlerin fagositoz, kemotaksis ve
bağlanma fonksiyonlarında bozukluklar oluşabilmesinin yanında diyabetin seyri sıra-
sında ortaya çıkan komplikasyonlar nedeni ile de enfeksiyonların gelişimi kolaylaşa-
bilmektedir. Aynı zamanda bu hasta grubunda influenza ve pnömokok enfeksiyonları
daha ciddi seyretmekte olup ölüm sıklığı da diyabeti olmayan hastalara göre 2-3 kat
artmıştır. Ülkemizdeki diyabet hastalarının aşılanma oranları gelişmiş ülkelere göre
daha düşüktür. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneğinin yapmış olduğu ulu-
sal diyabet çalışmasında tip 2 diyabet hastalarında influenza aşısının yapılma oranı
%21.2 iken pnömokok aşının yapılma oranı ise sadece %7 olarak tespit edilmiştir.

Kronik böbrek hastalığında (KBH) T hücre, B hücre ve nötrofil fonksiyonlarında
bozulmanın yanı sıra, üremik toksin birikimi, oksidatif stres, kemik mineral meta-
bolizma bozukluğu, endotel disfonksiyonu ve düşük düzey enflamasyon enfeksiyon
yatkınlığını arttıran faktörlerdir. Erken evrede bile enfeksiyonlar sık görülmekte olup
ileri yaş, DM ve KVH gibi komorbid durumların varlığında enfeksiyon sıklığı daha da
artmaktadır. Hastalığın evresi ilerledikçe immün disfonksiyon nedeniyle aşı yanıtsızlığı
artmaktadır. Bu yüzden, KBH’da aşılamaya hastalığın erken döneminde başlanması,
ileri evrelerde ise aşı yanıtı oluşturmak için yüksek doz ya da sık aralıklarla aşılama
önerilmektedir. Kronik böbrek hastalığı diğer kronik hastalıklardan farklı olarak im-
münsupresif hastalık olarak da değerlendirilmektedir.
Kronik karaciğeri olan hastalarda hepatit A enfeksiyonu prevalansının genel popü-
lasyona oranla daha yüksek olduğu görülmektedir. Ayrıca, kronik karaciğer hastalığı
olan hastalarda veya karaciğer nakli alıcılarında, başka bir akut hastalığın (hepatit
98 virüsü süperenfeksiyonu, influenza ve pnömokok enfeksiyonu) eklenmesi, önceden