Page 14 - Biyolojik Ajan Kullanan Romatolojik Hastalarda Enfeksiyon Yönetimi

BİYOLOJİK AJAN KULLANAN

HASTALARIN TÜBERKÜLOZ AÇISINDAN

DEĞERLENDİRİLMESİ

Kullanılan ilaçlardan bağımsız olarak, romatolojik hastalarda TB azaldığından bu testlerin duyarlılığı düşmektedir. Her iki test de
gelişme riski artmıştır (1). Biyolojik ajanların kullanımı da TB ris- aktif tüberküloz tanısında düşük öngörüye sahiptir (8).
kini artırmaktadır (2). Biyolojik ajanlar TB’e karşı etkilerini T len- Tüberkülin deri testi (TDT)
fositler, NK hücreler, makrofajlar, dentritik hücreler, CD4 hücre-
lerine etki ederek IFN-gama, TNF-alfa, IL-12, IL-23, IL-6, IL-17 ve TDT değerlendirme kriterleri Tablo 1’de yer almaktadır.
IL-1β sitokinleri aracılığıyla yapmaktadır (3).
LTBE tedavisi başlamadan önce, hastada aktif tüberküloz dış-
Anti-TNF dışı biyolojik ajanlar ile az sayıda çalışma bulunduğun- lanmalıdır (9). Biyolojik ajan planlanan hastada LTBE süreç yö-
dan, TB yaklaşımında yeni veriler elde edilenen kadar, anti-TNF netimi Şekil 1’de özetlenmiştir.
tedavisi alan hastalardaki öneriler geçerlidir (4).
LTBE tedavisi ile aktif TB gelişme riski %90 oranında azaltılabi-
Biyolojik Ajan Kullanan Hastalarda Tüberkülozun Ortaya lir. Sağlıklı bireylerde veya LTBE olanlarda aktif TB hastalığına
Çıkma Süresi yakalanma riski, yıllık %0.1 oranındadır (10). INH tedavisinin
koruyucu etkisinin 19 yıldan daha uzun süre devam ettiği gös-
TNF-alfa inhibitörünün başlamasını takiben, erken dönemde terilmiştir (11). Koruyucu tedavinin bitiminde TDT‘nin değişime
ortaya çıkan TB vakaları sıklıkla LTBE reaktivasyonu sonucu geli- uğraması beklenmemektedir. Daha önce herhangi bir nedenle
şirken, geç dönemde gelişen vakalardan gecikmiş reaktivasyon koruyucu tedavi almış kişilerde yeni bir temas öyküsü olursa,
ya da yeni edinilmiş enfeksiyon sorumlu tutulmaktadır (5). An- yeniden koruyucu tedavi alması önerilebilir (9).
ti-TNF kullanan hastalarda TB, sıklıkla ilk 18 ay içinde görülmek-
tedir (6,7). Aktif TB’li bireyler yakın zamanda teması olan immünosüpresif
bireyler IGST ve TDT negatif olsa bile, LTBE tedavisi yönünden
LTBE Taraması
değerlendirilmelidir (12).
Tüberküloz gelişme riskinin belirlenmesi için LTBE varlığı araştı- LTBE için tekrarlayan taramalar
rılmalıdır. LTBE tanısı için, altın standart bir tanı yöntemi bulun-
mamaktadır. LTBE taraması için interferon gama salınım testleri Biyolojik ajan kullanan ve LTBE saptanmayan hastalara TB yö-
(IGST) ve/veya tüberkülin cilt testi (TDT) kullanılmaktadır. İm- nünden anamnez, fizik muayene, radyoloji ile 6 ayda bir ve
münsüprese hastalarda TDT ve IGST testlerine yanıt yeteneği IGST/TDT ile yıllık takip önerilir. LTBE tedavisi alan hastalarda ise

Tablo 1. Ülkemizde TDT değerlendirme kriterleri (9)
BCG’lilerde
0-5 mm* Negatif kabul edilir
6-14 mm* Negatif kabul edilir (BCG’ye ya da TDM**’lere bağlı olabilir)
15 mm ve üzeri Pozitif kabul edilir
BCG’sizlerde
0-5 mm* Negatif kabul edilir
6-9 mm* Negatif kabul edilir (TDM’lere bağlı olabilir)
10 mm ve üzeri Pozitif kabul edilir
Bağışıklığı baskılanmış kişilerde 5 mm ve üzeri pozitif kabul edilir
*İkili TDT uygulaması: Erişkinlerde bağışıklık yanıtı sönebileceğinden, TDT sonucu negatif olarak değerlendirilirse, 1-4 hafta içerisinde ikinci TDT yapılır. Sönmüş olan
bağışıklık yanıtının yeniden hatırlanması nedeniyle bu ikinci test güçlendirici (booster) etki yapar. İkinci test sonucu değerlendirilir ve kaydedilir. Bu uygulama daha
çok periyodik tarama yapılacak kişilerin başlangıç testinde uygulanır.
** TDM: Tüberküloz dışı mikobakteri