Page 65 - Toksoplazmoz Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu

Toksoplazmoz Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu

desini doğru bir şekilde öngörmez. Daha ziyade bu, donör ve yine indirmiştir. Aynı strateji, toksoplazmoz riski taşıyan diğer
alıcı popülasyonlarının yaş gruplarında T. gondii antikorlarının immün yetmezlikli hasta gruplarında da uygulanabilir.
prevalansına bağlı olacaktır.
HIV/AIDS pozitif olan ve olmayan hastalarda tedavi endikas-
Toxoplasma IgG antikorları için test, transplantasyondan önce yonları da farklılık göstereceğinden ayrı olarak ele alınmaların-
her solid organ nakli adayında ve her organ donöründen alı- da fayda bulunmaktadır.
nan serumda yapılmalıdır. 6 Nisan 2017’den bu yana, Amerika İmmün yetmezliği olanlarda yapılması gereken incelemeler:
Birleşik Devletleri’ndeki organ bağış merkezlerinde, tüm po-
tansiyel organ bağışçılarının toksoplazmoz için test edilmesi • Eğer merkezi sinir sistemi semptomları varsa BT veya MRG,
zorunlu hale getirilmiştir (11). Bu önlem; transplantasyondan eğer güvenli bir şekilde yapılabiliyorsa BOS alınması, eğer
önce seronegatif oldukları ve seropozitif bir bireyden organ ampirik tedaviye bir cevap alınamıyorsa da beyin biyopsi
aldıkları için veya transplantasyondan önce seropozitif olduk- örneğine doğrudan tanı yöntemleri uygulanabilmektedir.
ları ve bu nedenle latent (kronik) toksoplazma enfeksiyon- • Eğer oküler bulgular varsa; fundoskopik inceleme, sero-
larını yeniden etkinleştirme riski altında olmaları nedeniyle jik inceleme ve nadiren de vitreus alınarak doğrudan tanı
toksoplazmoz gelişme riski en yüksek olan alıcıların belirlen- yöntemleri ile incelenebilmektedir.
mesine olanak tanır. Nakil sonrası dönemde elde edilen tok-
soplazma serolojileri ne yazık ki ciddi toksoplazmoz varlığında • Eğer pulmoner bulgular varsa; direkt film, bronkoalveoler
bile çoğu zaman yardımcı olamamaktadır. Transplantasyon lavaj sıvısı veya transbronşiyal veya açık akciğer biyopsi
öncesi gösterilebilen T. gondii antikorları, hayatı tehdit eden örneklerinde doğrudan tanı yöntemleri ile inceleme ya-
toksoplazmoza rağmen negatifleşebilir, yükselebilir veya nakil pılabilmektedir.
sonrası değişiklik göstermeyebilir (12). • Miyokardit bulguları olması durumunda ise; kardiyak en-
İmmün yetmezliği olan seropozitif hastalarda görülen zimler, EKG sonrası endomyokardiyal biyopsi örneğinin
toksoplazmozun tedavi edilebilmesi için öncelikle merkezi si- laboratuvarda doğrudan tanı yöntemleriyle incelenmesi
nir sistemi, kalp, karaciğer ve akciğerde fokal semptomları da sonucu kesin tanı konulabilmektedir.
içeren spesifik olmayan semptomların varlığında etken olarak Aktif enfeksiyon sırasında spesifik IgM antikorlarının saptana-
T. gondii’nin akla gelmesi gerekmektedir. Bu hastalar toksop- mayabildiği durumlar; oküler toksoplazmoz, reaktivasyon ve
lazmoz sırasında güvenilir bir şekilde antikor oluşturamayaca- immün yetmezliği olan hastalar.
ğı için laboratuvar tanıda serolojinin doğrudan tanı yöntemleri
(mikroskopi, immünohistokimyasal yöntemler, özgül antijen • Hem immün yetmezliği olan hastalarda hem oküler tok-
veya DNA saptanması için kullanılacak yöntemler) ile destek- soplazmozda hem de gebelerde değişik örnekler kul-
lenmesi gerekmektedir. Toksoplazmozun kesin tanısı doğru- lanılarak T. gondii’nin in vivo ve in vitro kültürleri de ya-
dan tanı yöntemleri ile konulabilmektedir. Saptanan takizoitler pılabilmektedir. Doğrudan tanı yöntemi olup kesin tanı
aktif enfeksiyonu gösterirken, doku kistleri içerisindeki T. gondii koydurmaktadır. Ancak bu yöntemler klinik laboratuvar-
bradizoitleri latent enfeksiyonu gösterecektir. PZR ile T. gondii ların çoğunda uygulanamamaktadır. Ayrıca, monoklonal
DNA’sının saptanması ölü parazitleri ve bradizoitleri de sapta- antikor temelli floresan boyalarla da dokuda T. gondii’nin
yabileceğinden her durumda örneğin alınma zamanındaki ak- kesin tanısı yapılabilmektedir (13).
tif enfeksiyonu göstermeyebilmektedir. Ancak akut enfeksiyon Toksoplazmoz insidansı, böbrek ve karaciğer alıcılarına kıyas-
semptomlarının bulunduğu zamanlarda belirli klinik örnekler- la kalpte önemli ölçüde daha fazladır. Çok değişkenli analizde
de saptanacak özgül DNA akut enfeksiyonun göstergesi olarak tanımlanan tek bağımsız risk faktörü, nakil öncesi serolojik
kabul edilmektedir. Örneğin; ensefaliti bulunan bir hastada durumdur. Otopside ölümlü vakalarda, en yaygın olarak be-
PZR örneği olarak kan, BOS ve beyin dokusu kullanılabilmekte- yin, kalp ve akciğerlerin yanı sıra gözler, karaciğer, pankreas,
dir. PZR duyarlılığı, kan örneği için %25 ile %80 arasında değiş- adrenal ve böbrek dahil olmak üzere çoklu organ tutulu-
mekte iken, BOS için %35 ile %100 arasında saptanmıştır. Be- munun histopatolojik kanıtları gözlenir (14). Transfüzyon,
yin dokusunda ise doku kistleri de pozitif PZR sonucuna neden transplantasyon sonrası dönemde serolojik tanıda karşılaşı-
olacağından aktif enfeksiyona karar vermek daha zordur. Akci- lan güçlükleri daha da arttırabilir. Böbrek nakil hastalarında
ğer toksoplazmozu, kök hücre transplantasyonu olanlar veya yapılan 31 toksoplazmoz vakasının gözden geçirildiği bir ça-
HIV ile enfekte ve CD4 T hücre sayıları 100’den az olan hastalar lışmada; çoğunluğunun nakilden sonraki ilk üç ay içinde, üç
gibi immün yetmezliği olan hastalarda görülebilmektedir. Du- vakanın transplantasyondan bir yıldan fazla bir süre sonra ve
yarlılığı yüksek gerçek-zamanlı PZR ile yapılan bir çalışmada, dokuz vakanın da bir organ red epizodu sırasında veya hemen
HIV pozitif hastaların BAL sıvısı örneklerinde Toxoplasma PZR sonrasında meydana geldiği saptanmıştır (15). En büyük risk
pozitifliği %2.1 oranında saptanmıştır. Bu hastaların hepsinde D+/R− uyumsuzluklarında gözlenmiştir. Ateş, santral sinir sis-
CD4 T hücre sayıları çok düşük olarak kaydedilmiştir. Kemik iliği temi semptom ve bulguları ve pnömoni ana klinik özellikler
nakledilmiş hastalarda da lokal semptom varlığına göre perife- olarak kaydedilmiştir. Göğüs radyografilerinde çoğu vakada
rik kan, BAL sıvısı ve BOS örneklerinde PZR ile takip yapılması bilateral pnömoni saptanmıştır. Otopsi ile tanı konulan 15
ve pozitif sonucu olan hastaların primetamin ile tedavi edilme- vakada en sık tutulan organlar beyin, kalp ve akciğerler iken
si mortaliteyi toksoplazmozu olmayan nakil hastalarının düze-

56