Page 13 - Toksoplazmoz Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu

Toksoplazmoz Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu

Sağlıklı insanlarda enfeksiyon çoğunlukla asemptomatik geçi- nedeniyle yanlış pozitif sonuçlar olabilir. En yaygın olarak kul-
rildiği için sıklık bilinmemektedir ve araştırılması güçtür. T. gon- lanılan ticari çift sandviç veya yakalama IgM-ELISA testlerinde
dii enfeksiyonu, gıda için kullanılan birçok hayvanda (örneğin bu antikorlar nedeniyle yanlış pozitif sonuçlar oluşmaz. IgM
koyun, keçi, domuz ve tavşan) yaygın olarak görülür. Enfeksi- antikorlarını ölçmek için ticari test kitlerinin geniş dağılımına
yon sığırlarda, koyun veya domuzlara göre daha az yaygındır. rağmen, bu testler genellikle düşük özgüllüğe sahiptir ve bil-
dirilen sonuçlar sıklıkla yanlış yorumlanır. Bir hastanın yakın
Ookistler tüm kedigillerden bulaşabilir, ancak evcil kediler-
de risk en fazladır. Bir kedi birkaç doku kisti yuttuktan sonra zamanda mı yoksa uzak geçmişte mi enfekte olduğunu belir-
milyonlarca ookist atabilir. Ookistler, sıradan çevre koşullarına lemek için çoğu laboratuvar tarafından IgM testi hala kullanıl-
karşı dirençlidir. Nemli koşullarda aylarca, hatta yıllarca hayatta maktadır. Pozitif bir IgM testi sonucunun yorumlanmasında
kalabilirler. Sinekler, hamam böcekleri ve solucanlar gibi omur- ortaya çıkan engeller nedeniyle, her zaman doğrulayıcı test
gasızlar ookistleri mekanik olarak yayabilir. Etlerin soğukta yapılmalıdır. Yakın zamanda edinilmiş birincil enfeksiyonu olan
bekletilmesi parazitin ölmesini sağlar. hastalarda, başlangıçta T. gondii’ye özgü IgM antikorları sapta-
nır ve çoğu durumda bu titreler birkaç ay içinde negatifleşir.
Farklı coğrafi bölgelerde yaygın olan ve T. gondii enfeksiyonu- Bununla birlikte, bazı hastalarda, enfeksiyonun kronik fazı sıra-
nun klinik sunumunu etkileyebilen üç ana T. gondii genotipi sında pozitif T. gondii’ye özgü IgM titreleri hala gözlemlenebilir.
(tip I, II ve III) vardır. Genotip II’nin mevcut olduğu Avrupa’da, IgM antikorlarının akut enfeksiyondan üç yıl sonrasına kadar
enfekte olan bireylerin yüzde 80 ile 90’ı asemptomatiktir. Di- tespit edilebileceği bildirilmiştir.
ğer genotipler Güney ve Orta Amerika’da yaygındır ve daha sık ıga antikorları: IgA antikorları, akut olarak enfekte olmuş yetiş-
ve şiddetli enfeksiyon ile ilişkilidir. Kuzey Amerika’da en yaygın kinlerin ve konjenital olarak enfekte olmuş bebeklerin serum-
genotip I ve II karışımıdır.
larında ELISA veya ISAGA kullanılarak saptanabilir. Parazite kar-
Tanı yönTemleri şı IgM antikorları için geçerli olduğu gibi, IgA antikor pozitifliği
de aylarca veya bir yıldan fazla sürebilir. Bu nedenle yetişkinler-
T. gondii enfeksiyonu tanısında; serolojik testler, moleküler
yöntemler, histolojik boyamalar ve organizmanın izolasyonu de akut enfeksiyon teşhisi için çok az ek yardım sağlarlar. Buna
yöntemleri kullanılır. karşılık, konjenital toksoplazmoz teşhisi için IgA değerlerinin
IgM değerlerine göre artmış duyarlılığı, fetüs ve yenidoğanda
serolojik Testler enfeksiyonun teşhisinde faydalı olabilir. Konjenital toksoplaz-
mozlu ve negatif IgM antikorları olan bir dizi yenidoğanda, IgA
T. gondii’ye özgü antikorun gösterilmesi için serolojik testlerin
kullanılması birincil tanı yöntemidir. Farklı serolojik testler, en- ve IgG antikorlarının varlığı ile serolojik tanı konulabilir.
fekte olmuş kişilerde zamanla yükselme ve düşme paternleri- ıge antikorları: IgE antikorları, akut olarak enfekte olmuş ye-
ne sahip farklı antikorları ölçer. Bir kişinin geçmişte veya yakın tişkinlerin, konjenital olarak enfekte olmuş bebeklerin ve kon-
zamanda enfekte olup olmadığını belirlemek için genellikle jenital toksoplazmik koryoretiniti olan çocukların serumların-
serolojik testlerin bir kombinasyonu gereklidir. Klinisyen ve kli- da ELISA ile saptanabilir. Bunların gösterilmesi, IgA testleriyle
nik laboratuvarlar bu değerlendirmelere aşina olmalı ve ihtiyaç karşılaştırıldığında fetüs veya yenidoğanda T. gondii enfeksi-
duyulursa referans laboratuvarlara başvurmalıdır. yonunun teşhisi için özellikle yararlı görünmemektedir. IgE
ıgG antikorları: IgG antikorları genellikle enfeksiyonun alın- seropozitifliğinin süresi, IgM veya IgA antikorlarına göre daha
masından 1-2 hafta sonra ortaya çıkar, 1-2 ay içinde zirve yapar, kısadır ve bu nedenle yakın zamanda edinilmiş enfeksiyonların
çeşitli oranlarda düşer ve genellikle yaşam boyu devam eder. tanımlanmasında faydalı görünmektedir.
IgG antikorunun ölçümü için en yaygın kullanılan testler ELISA, moleküler Testler
IFA ve Sabin-Feldman boya testleridir.
Vücut sıvılarında ve dokularında T. gondii DNA’sının saptan-
Spesifik IgG antikorlarının fonksiyonel afinitesinin başlangıçta ması için PZR amplifikasyonu, konjenital, oküler, serebral ve
düşük iken, takip eden haftalar ve aylar boyunca arttığı göz- yaygın toksoplazmoz tanısında başarıyla kullanılmıştır. PZR er-
lemlenmiştir. IgG’lerin aviditesi; yakın zamanda edinilmiş ve ken teşhisin yapılmasını sağlayarak intrauterin T. gondii enfek-
eski enfeksiyon arasında ayrım yapılmasına yardımcı olmak siyonunun teşhisinde devrim yaratmış ve aynı zamanda fetüs
için ölçülmektedir. Antikor-antijen kompleksini ayırmak için üzerinde daha invaziv prosedürlerin kullanılmasını önlemiştir.
üre dahil olmak üzere protein denatüre edici reaktifler kul- Buna ek olarak, PZR yöntemi, immünyetmezlikli hastalarda;
lanılır. Avidite sonucu, üre ile muamele edilmiş ve muamele beyin dokusunda, beyin omurilik sıvısında (BOS), vitreus ve di-
edilmemiş numunelerin antikor titrasyon eğrilerinin oranları ğer steril sıvılarda, bronkoalveolar lavaj (BAL) sıvısında ve kan-
kullanılarak belirlenir. da T. gondii DNA’sının saptanmasını sağlamıştır.
ıgm antikorları: IgM antikorları, IgG antikorlarından daha er- Histolojik Tanı
ken ortaya çıkabilir ve daha hızlı düşebilir. IgM antikorunun Doku kesitlerinde veya vücut sıvısı yaymalarında (örneğin;
ölçümü için en yaygın olarak kullanılan testler, ELISA, IFA tes- BOS, amniyon sıvısı, BAL) takizoitlerin gösterilmesi akut en-
ti ve immünosorbent aglütinasyon testidir (IgM-ISAGA). Bazı feksiyon tanısını koyar. Geleneksel olarak boyanmış doku ke-
IgM-IFA testlerinde romatoid faktör ve antinükleer antikorlar

4