Page 29 - Biyolojik Ajan Kullanan Romatolojik Hastalarda Enfeksiyon Yönetimi

BİYOLOJİK AJAN KULLANAN HASTALARDA

BAĞIŞIKLAMA

Biyolojik ajanlar, immünosüpresyon yaratarak enfeksiyonların Biyolojik Ajan Kesildikten Sonra Aşılama Zamanı
görülme sıklığını ve ağır seyretme riskini arttırırlar. Bu enfek- Biyolojik ajan kesildikten sonra özellikle canlı aşı uygulanması
siyonların önemli bir kısmı aşı ile önlenebilir hastalıklardır. Do- için de bir bekleme süresi vardır. Canlı aşılar için güvenli bek-
layısıyla bu ajanları kullanan hastalar, aşı önerilen risk grupları leme süresi biyolojik ajanın 5 yarılanma ömrü kadardır. Bu süre
arasında yer almaktadır. Özellikle influenza, pnömokok, hepatit 2 hafta ile 6 ay arasında değişir. İnaktif aşılar için sadece rituk-
A ve hepatit B, bu hasta grubunda öncelikli aşılanma hedefleri- simab ve belimumab kesildikten sonra en az 6 ay geçmesi ge-
ni oluşturmaktadır.
rekir (1).
İLK DEĞERLENDİRME
Biyolojik ajanlar kesildikten sonra yeni aşı yapılması için bekle-
Biyolojik ajan başlanacak olan hastanın ilk tanı aldığı anda aşı- me süreleri Tablo 1’de belirtilmektedir.
lama yönünden değerlendirilmesi çok önemlidir, çünkü tedavi İmmünglobulin ve Aşı Uygulanma Zamanı
planlandığı aşamada aşılama ile yeterli koruyuculuk elde etmek
için zaman olmayabilir. Eğer ilk tanı anında bu değerlendirme İmmünglobulin ürünlerinin uygulanma zamanı da önemlidir.
yapılmadıysa her vizit, fırsata çevrilmelidir. İnaktif aşılar ile immünglobulin ürünleri aynı zamanda (farklı
anatomik bölgelerden) veya herhangi bir süre aralığında verile-
Öncelikle, hastanın mevcut bağışıklık durumu ve eşlik eden bilir. Canlı aşılar ile birlikte veya yakın zamanlı olarak immüng-
diğer kronik hastalıkların varlığı değerlendirilmelidir. Bunun lobulin verildiğinde, aşıya karşı yanıt azalabilir. Bu yüzden canlı
için iyi bir öykü almanın yanında hepatit virüsleri için serolojik aşılar, immünglobulin verilmesinden en az 2 hafta önce yapıl-
tetkikler mutlaka istenmelidir. Bu tetkikler; HBsAg, anti-HBs, an- malı, yapılmak durumunda kalındıysa immünglobulin uygula-
ti-HBc-total ve anti-HAV-IgG’dir.
masından en az 8 ay sonra tekrarlanmalıdır (1).
Hastaya uygulanacak aşıları ve zamanını belirlerken aşılamanın Biyolojik Ajan Kullanan Hastaların Aile Bireylerinin Aşılanması
etkinliğini ve güvenilirliğini belirleyen faktörler dikkate alına-
rak, erişkin aşı şemasına uygun şekilde önerilerde bulunulma- Hastayı korumak amacıyla ailesindeki veya çevresindeki kişile-
lıdır (1,2). Biyolojik ajanın tipinin ve dozunun yanı sıra hastanın rin aşılanması önemlidir. Ancak, bu kişilere canlı aşılar yapılacağı
yaşı, altta yatan kronik hastalığı gibi faktörler, aşılamanın etkin- zaman da dikkatli olunmalıdır. Canlı influenza aşısı yapılmama-
liğini ve güvenilirliğini belirler. lı, yapıldıysa immünsüprese hastadan yedi gün uzak durmalıdır.
İmmünsüprese hastanın çevresindekiler oral polio aşısı yaptır-
İmmünsüpresyon sırasında canlı aşılar kontrendikedir, inaktif mamalı, inaktif polio aşısı uygulanmalıdır. Hastanın çevresinde-
aşılar da etkili olmayabilir. Eğer immünsüpresyon döneminde kiler rotavirüs aşısı yaptırmış ise, aşıdan sonraki 4 hafta boyunca
inaktif aşı yapılmak durumunda kalındıysa bu geçerli doz ka- el hijyenine dikkat edilmelidir. İmmünsüpresif hastalar, varisella
bul edilmemeli ve immünsüpresyon kalktıktan sonra aşılanma ve zoster aşısı sonrası deri lezyonları gelişen yakınlarıyla, deri
programı gözden geçirilmelidir (1,3).
lezyonları iyileşene kadar temastan kaçınmalıdırlar (1,3). Temas
İDEAL AŞILAMA ZAMANI durumunda, immünsüprese hastaya immünglobulin ya da pro-
filaktik antiviral verilmesi söz konusu olabilir (1,3).
İnaktif aşılar yeterli immün yanıt oluşturabilmesi için biyolojik
ajan başlanmadan en az 2 hafta önce; canlı aşılar ise en az 4 Romatolojik Hastalıklarda Önerilen Aşılar
hafta önce uygulanmalıdır (1-3).
1. Tüm erişkinlere önerilen aşılar
Bu sürelerin bazı istisnaları bulunmaktadır; rituksimab veya be- a. Mevsimsel influenza aşısı: Her yıl influenza sezonu baş-
limumab kullanılacaksa inaktif aşıların en az 4 hafta önce uy- lamadan önce bir doz inaktif influenza aşısı (tercihen ku-
gulanması gerekir. Ancak influenza aşısı gibi belirli bir zaman adrivalan aşı) uygulanmalıdır. Bazı biyolojik ajanları kulla-
aralığında uygulanması gereken aşılar için düşük etkinliğine nanlarda aşı yanıtı azalabilir. Bu nedenle aşının yanı sıra
rağmen aşı yapılmalı, biyolojik ajanın kesilmesinden sonra ge- influenzadan korunmak için kapalı ve kalabalık ortamlar-
rekirse bu doz tekrarlanmalıdır (1).