Page 148 - EKMUD Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024
P. 148
Erişkin Bağışıklama Rehberi 2024
COVID-19 ile ilgili düşük risk algısı birçok ülkede COVID-19 aşılamasını olumsuz yön-
de etkilemektedir. Pandeminin bitmesi için maksimum aşı kapsayıcılığına ulaşılması ve
bunun için de aşı kararsızlığına yönelik etkili ve özel müdahalelerin uygulanması çok
önemlidir.
Dünya Sağlık Örgütü’nün aşı kararsızlık nedenleri Tablo 18’de özetlenmektedir.
Aşı kararsızlığı birden çok faktörle ilişkili olabilir. Bu konuda aşı kararsızlığının belir-
leyicileri aşıya güven (Vaccine Confidence; aşının güvenli ve etkili olmasına, sağlık pro-
fesyonellerine ve servislerine ve aşı ihtiyacını belirleyen politika yapıcılara güvenme),
aşı rehaveti (Vaccine Complacency; aşı ile önlenebilir hastalık riskinin düşük olduğu,
aşılamanın gerekli bir önleyici eylem olmadığının düşünülmesi) ve aşı ulaşılabilirliği
Tablo 18. Aşı kararsızlığı örüntüsü
Bağlamsal etkiler: Tarihsel, sosyokültü- a. İletişim ve medya çevresi
rel, çevresel, sağlık sistemi ve kurumsal, b. Etkili liderler, bağışıklama programı savunu-
ekonomik ve politik faktörler. cuları, karşıt ya da lehinde lobiler
c. Tarihsel etkiler
d. İnanç, kültür, cinsiyet, sosyoekonomik
e. Politikalar
f. Coğrafik engeller
g. İlaç endüstrisinin algılanması/kabulü
Bireysel ve Grup Etkileri a. Kişi, aile ve veya toplum üyelerinin aşılanma
deneyimleri
b. Sağlık ve korunma hakkında tutum ve
inanışlar
c. Bilgi ve farkındalık
d. Sağlık sistemi ve güven sağlama ve çalışan
deneyimi
e. Risk, yarar
f. Toplumsal bir ilke olarak bağışıklama
Aşı ve aşılamaya spesifik konular: Aşı ve a. Risk/fayda (epidemiyolojik ve bilimsel
aşılamayla direkt ilişkili kanıtlar)
b. Yeni bir aşının sunumu veya var olan bir aşı-
nın yeni bir formülasyon veya yeni önerileri
c. Uygulama yolu
d. Aşılama programının planlanması/uygulama
yolu (Rutin program veya baskın aşılama
vb.)
e. Güvenilirlik ve veya aşı araçları için kaynak
ve veya aşılama ekipmanları için
f. Aşılama şeması
g. Maliyetler
h. Sağlık personellerinin bilgi tutum davranış
ve önerilerinin gücü 127
